BRUNA | Ingenaaid: paperback,kaft slap, 155 x 235 mm | 429 pagina's | 2010
Jens Lapidus / Snel geld In Stockholm, waar de decadente bovenwereld en de rauwe onderwereld van Zweden nauw met elkaar verbonden zijn, verdwijnt een jonge vrouw spoorloos en kruisen de wegen van drie jonge mannen elkaar. Mrado is een Joegoslavische huurling die de voogdij over zijn dochtertje probeert te krijgen. Jorge is een drugsdealende latino die uit de gevangenis ontsnapt. De ambitieuze student JW ten slotte zoekt koortsachtig manieren om zijn dure levensstijl te kunnen blijven betalen. Alledrie zwichten ze voor de destructieve lokroep van de cocaïnehandel. Net als de verdwenen jonge vrouw dromen ze van een beter leven, maar dan hebben ze wel geld nodig. Veel geld. Snel. Jens Lapidus (1974) is strafrechtadvocaat. Hij verdedigde beroepshalve enkele van de meest beruchte misdadigers van Zweden. Hierdoor verwierf hij unieke kennis van het zware criminele circuit. Zijn boeken worden vergeleken met die van James Ellroy en Dennis Lehane. Snel geld werd juichend onthaald als 'de meest gedetailleerde roman over de Zweedse onderwereld ooit geschreven'. Lapidus woont in Stockholm met zijn vrouw en zoontje.
Prijs: 19,95 EUR | Levertermijn in werkdagen: 2
LEESCLUB RECENSIES
Gijs Korevaar: recensent van spannende boeken
02-10-2009
Jens Lapidus, Snel Geld, uitgeverij AW Bruna.
Achter de façade van elke stad is de onderwereld
Gijs Korevaar
De wereld is niet zwart-wit en verdeeld tussen goed en slecht. Het leven is ingewikkelder. “Wat buitenstaanders slecht of dom vinden, hoeft dat niet te zijn. Als je er zelf bij betrokken bent, zie je het heel anders. De mens is vrij in zijn keuze en verantwoordelijk voor zijn daden. Maar ik probeer mijn lezers te laten begrijpen wat criminelen bezielt.`
Jens Lapidus, Zweeds strafrechtadvocaat en schrijver, wil juist geen morele oordelen vellen. Geen misdaadverhalen met het opgeheven vingertje. Hij wil laten zien hoe die onderwereld in zijn stad, Stockholm, er uit ziet. “Eigenlijk zijn mijn hoofdpersonen Stockholm en de onderwereld zelf. Daarin leven echte mensen. Zij kiezen zelf voor wat ze doen, maar ik probeer anderen in ieder geval te laten begrijpen wat de criminelen bezielt.”
In zijn eerste boek, Snel geld, volgt hij de levens van drie criminelen die allemaal iets met cocaïne te maken hebben. De kakker JW probeert door te dealen zijn veel te dure levensstijl te betalen. De kleine krabbelaar Jorge ontsnapt uit de gevangenis en is uit op waraak tegen de bende die hem heeft verraden. En Mrado tenslotte is een belangrijke man in de Joegoslavische maffia van de Zweedse hoofdstad.
Een echt plot heeft Jens Lapidus niet. De drie mannen worden voortgedreven door de omstandigheden. “Ik schrijf niet aan de hand van een plot. De karakters en scènes zijn de drijvende krachten. Het plot is eigenlijk de achtergrond. Wat ik doe is een portret maken van de onderwereld van Stockholm.”
Als strafrechtadvocaat heeft Jens Lapidus de ideale achtergrond om die criminele wereld te beschrijven. “Het drong langzaam tot me door dat ik een unieke voorsprong heb. Ik verdedig in de rechtszaal de zware jongens en ik ken de verhalen, taal, kleren, van de onderwereld. Het is natuurlijk niet mogelijk om de rechtszaken in mijn boeken over te nemen. Een advocaat heeft tenslotte de plicht van geheimhouding. Ik ben en blijf advocaat. Maar alle details in Snel Geld kloppen precies. De Joegoslavische maffia, de bendes, de toevloed van cocaïne, de jetsetters die naar deze drug grijpen, het is allemaal echt.”
Nooit besefte Lapidus dat hij naast zijn werk nog eens boeken zou gaan schrijven. Het begon eigenlijk als een soort therapie om de ellendige verhalen in de rechtszaal van zich af te kunnen zetten. “Dat is het voor een deel nog steeds. Ik kwam op een dag thuis van een rechtszaak dat mij vreselijk had aangegrepen. Een paar jongeren stonden terecht voor roofovervallen. Zij hadden totaal geen respect voor anderen. Niet voor slachtoffers, maar ook niet voor de rechter, de politie, wie dan ook. Dat zette me aan het denken over de samenleving en de onderwereld. Ik wilde echter geen boek vol morele oordelen, geen sociale aanklacht. Ik wilde me onderscheiden van de klassieke Zweedse thriller.”
Lapidus wil ook niet stoppen met zijn werk als advocaat, alhoewel dat wel zou kunnen. “Ik kan makkelijk leven van mijn boeken. Ik zou zelfs meer verdienen. Maar ik wil niet stoppen. Advocaat is meer dan een gewone baan. Ik doe iets belangrijks voor de samenleving, voor de democratische rechtstaat. Ja, inderdaad, ik ben een beetje een idealist. Maar ook een vechter. Want als advocaat moet je een confrontatie leuk vinden. Ik beleef heel veel plezier aan mijn werk. En het onderzoek voor mijn boeken doe ik er op deze manier gratis bij. Ik ben advocaat. Zo voel ik me ook. Ik identificeer me niet als schrijver.”
Taal is voor Jens Lapidus de overeenkomst tussen de twee werelden waarin hij leeft: die in de rechtszaal en degene die hij in zijn boeken creëert. “Voor de schrijver is de taal net als voor advocaat het wapen. Ik vind het ook heerlijk om met taal te spelen. Voor Snel Geld wilde ik de taal aanpassen aan het geweld in het boek. De ‘mitrailleurtaal’ moest de inhoud van het boek volgen. Zoals mijn grote voorbeeld, de Amerikaanse schrijver James Ellroy, zo mooi doet.”
De Zweedse schrijver is in zijn opzet meer dan geslaagd. De zinnen in Snel Geld zijn afgebeten, kaal. Door de schrijfstijl haast de lezer zich als het ware door het boek. “Kort geschreven? Ach, mijn eerste manuscript was nog veel korter, harder. De uitgever zei: Ik wil het graag uitgeven, maar maak alsjeblieft de taal wat zachter. Dat heb ik toen maar gedaan. Niet te veel, want het moet hand-in-hand blijven gaan met de gebeurtenissen.”
Snel Geld is deel een van een serie boeken die de onderwereld van Stockholm in kaart moet brengen, hoopt Jens Lapidus. “Ten minste drie boeken, heb ik gezegd. Ik ben Stieg Larsson van de millenniumtrilogie niet,” grapt hij. In Zweden worden de twee schrijvers met elkaar verleken, maar dat is geheel ten onrechte. De snelle taal, de gedetailleerde kennis van de straat, de felle schetsen van het milieu, zijn heel verschillend. Snel Geld is een uitstekend debuut van een nieuwe Zweedse schrijver, die de samenleving nu eens geen spiegel wil voorhouden. Het is een echte page-turner die niet is weg te leggen. Laat deel twee maar snel komen.
